ابوالفتح عبدالرحمن منصور خازنی ستارهشناس، فیزیکدان و مخترع ایرانی، سازنده ترازوی حکمت .
ابوالفتح عبدالرحمن منصور خازنی ستارهشناس، فیزیکدان و مخترع ایرانی، سازنده ترازوی حکمت .
ابوالفتح عبدالرحمن منصور خازنی یا به صورت کوتاه، خازنی (۱۱۱۵–۱۱۳۰ میلادی) منجم و فیزیکدان ایرانی در زمان امپراتوری سلجوقیان بود. او تحت حمایت سلطان سنجر فعالیت میکرد و آثار برجستهای در نجوم ریاضی و ابزارهای علمی از خود به جای گذاشت. از مهمترین آثار او، زیج السنجری (۱۱۱۵) است که موقعیت ستارگان ثابت را تعیین کرده و معادلات زمانی برای عرض جغرافیایی مرو فراهم میکند. او همچنین کتاب میزانالحکمه را در ۱۱۲۱–۱۱۲۲ تألیف نمود که یکی از منابع مهم قرون وسطی در زمینه مکانیک، تعادل مایعات و فیزیک است و شامل جدول وزنهای مخصوص مایعات و جامدات میباشد. خازنی در زمینههای متنوعی مانند نظریه گرانش، وزن هوا، اثر مویینگی، استفاده از آبسنج برای اندازهگیری چگالی و تخمین دمای مایعات، نظریه اهرم و استفاده از ترازو برای ترازسازی و اندازهگیری زمان مطالعه داشته است. وی در زمینه علوم هندسه و معقولات نیز تحصیلات کامل داشته و از نظر اخلاقی زاهد و کمخرج بود.
زیج السنجری، کتاب میزانالحکمه، دایرهالمعارف ترازو و تعادل آب، و متون مربوط به سیستمهای تقویمی از جمله آثار مهم او هستند.
خازنی موقعیت ستارگان ثابت را تعیین کرد، معادلات زمانی برای عرض جغرافیایی مرو محاسبه نمود و ابزارهایی برای اندازهگیری چگالی مایعات، ترازسازی و زمانسنجی اختراع کرد.
خازنی غلامی رومی بود که به مرو برده شد و تحت تعلیم خواجه علی خازن مروزی تحصیلات علمی و فلسفی کامل یافت. او سادهزیست و کمخرج بود و از سلطان سنجر هدیههای مالی را رد میکرد.
خازنی با تأسیس روشهای علمی و تجربی در نجوم و فیزیک، تأثیر زیادی بر پیشرفت علوم طبیعی در ایران و جهان داشته است.
ابوالفتح عبدالرحمن منصور خازنی ستارهشناس، فیزیکدان و مخترع ایرانی، سازنده ترازوی حکمت .
ابوالفتح عبدالرحمن منصور خازنی یا به صورت کوتاه، خازنی (۱۱۱۵–۱۱۳۰ میلادی) منجم و فیزیکدان ایرانی در زمان امپراتوری سلجوقیان بود. او تحت حمایت سلطان سنجر فعالیت میکرد و آثار برجستهای در نجوم ریاضی و ابزارهای علمی از خود به جای گذاشت. از مهمترین آثار او، زیج السنجری (۱۱۱۵) است که موقعیت ستارگان ثابت را تعیین کرده و معادلات زمانی برای عرض جغرافیایی مرو فراهم میکند. او همچنین کتاب میزانالحکمه را در ۱۱۲۱–۱۱۲۲ تألیف نمود که یکی از منابع مهم قرون وسطی در زمینه مکانیک، تعادل مایعات و فیزیک است و شامل جدول وزنهای مخصوص مایعات و جامدات میباشد. خازنی در زمینههای متنوعی مانند نظریه گرانش، وزن هوا، اثر مویینگی، استفاده از آبسنج برای اندازهگیری چگالی و تخمین دمای مایعات، نظریه اهرم و استفاده از ترازو برای ترازسازی و اندازهگیری زمان مطالعه داشته است. وی در زمینه علوم هندسه و معقولات نیز تحصیلات کامل داشته و از نظر اخلاقی زاهد و کمخرج بود.
زیج السنجری، کتاب میزانالحکمه، دایرهالمعارف ترازو و تعادل آب، و متون مربوط به سیستمهای تقویمی از جمله آثار مهم او هستند.
خازنی موقعیت ستارگان ثابت را تعیین کرد، معادلات زمانی برای عرض جغرافیایی مرو محاسبه نمود و ابزارهایی برای اندازهگیری چگالی مایعات، ترازسازی و زمانسنجی اختراع کرد.
خازنی غلامی رومی بود که به مرو برده شد و تحت تعلیم خواجه علی خازن مروزی تحصیلات علمی و فلسفی کامل یافت. او سادهزیست و کمخرج بود و از سلطان سنجر هدیههای مالی را رد میکرد.
خازنی با تأسیس روشهای علمی و تجربی در نجوم و فیزیک، تأثیر زیادی بر پیشرفت علوم طبیعی در ایران و جهان داشته است.
